اجزای بلبرینگ ها و رولبرینگ ها شامل رینگ ها و اجسام غلتان (ساچمه و غلتک ها) را از جنس فولادهایی می سازند که به آنها فولادهای بلبرینگ و رولبرینگ می گویند.

فولاد بلبرینگ

فولاد بلبرینگ - فولاد رولبرینگ-یاتاقان و انواع و کاربردهای آن

سپس با عملیات حرارتی، ساختار فازی و سختی مناسبی در آنها ایجاد می کنند. این قطعات به صورت سنگ زنی و پولیش شده مورد استفاده قرار می گیرند.

فولادهای بلبرینگ و رولبرینگ باید و دارای مقاومت مکانیکی بالا، پایداری در مقابل فرسایش و حد خستگی خیلی بالایی باشند. زیرا اجزاء یک بلبرینگ و رولبرینگ در موقع کار، بارهای متناوب بزرگی را تحمل می نماید. فولادهای بلبرینگ باید تا حد امکان خالص و عاری از آخال های غیر فلزی. حفره ها و هر نوع نقص دیگر که می تواند محل تمرکز تنش بوده و موجب شکست قطعه شود، باشد.

فولاد بلبرینگ

برای ساخت بلبرینگ و رولبرینگ از 5 گروه فولادی استفاده می شود:

  • فولادهای بلبرینگ و رولبرینگ سخت کاری اند. از نوع فولادهای پرکربن کروم دار
  • فولادهای بُلبرینگ و رولبرینگ سخت کاری سطحی است از نوع فولاد کم کربن کم آلیاژ یا آلیاژ متوسط با قابلیت کربن دهی سطحی
  • فُولادهای بلبرینگ و رولبرینگ سخت کاری القایی از نوع فولادهای کربن متوسط کم آلیاژ با قابلیت سخت کاری القایی
  • فولادهای بلبرینگ و رولبرینگ زنگ نزن کروم دار
  • فولادهای بلبرینگ و رولبرینگ با سخت کاری دما بالا از نوع فولادی آلیاژی

هرکدام از این گروه ها، شامل گریدهای مختلفی از فولادهای قابل عملیات حرارتی سخت کاری. با ویژگی های مناسب برای استفاده در ساخت اجزای بلبرینگ و رولبرینگ هستند.

یاتاقان یا بلبرینگ چیست؟

یاتاقان ها در گسترش و پیشرفت ماشین ها از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده. و از اجزای ضروری ماشین های مختلفی نظیر کمپرسورها، پمپ ها، توربین ها. موتورهای احتراق داخلی، خودروها و انتقال دهنده های مکانیکی به شمار می روند. چرخ دنده ها، چرخ ها و شفت (محور) ها از جمله اجزای یک ماشین هستند. که به وسیله یاتاقان ها در محل استقرار خود نصب می شود و در مقابل اصطکاک و فرسایش محافظت می شوند. در واقع یاتاقان ها به حرکت دو جزء در یک یا چند جهت با حداقل نیروی اصطکاک کمک می کنند، حرکت های شعاعی را محدود و حرکت های دورانی را حمایت می کنند.

طرز کار بلبرینگ

فولاد بلبرینگ

در بلبرینگ ها بار از لایۀ خارجی به گوی منتقل می شود و از گوی ها فشار به لایۀ داخلی منتقل می گردد. کروی بودن گوی ها باعث می شود نقطۀ تماس آنها با لایه های دورنی و بیرونی بسیار کوچک باشد. در نتیجه می توانند بسیار نرم حرکت کنند. از سوی دیگر با توجه به کوچک بودن محل تماس آنها با هم اگر فشار بیش از حدی به ساچمه ها وارد شود. می تواند موجب تغییر شکل یا خردشدن آن گردد، در این موارد می توان از رولبرینگ ها استفاده کرد.

تصور کنید در خودرو شما چرخ های استوانه ای مانند چرخ های تانک داشتیم. در این موارد به دلیل تماس زیادی که سطح با این چرخ داشت اصطکاک بالا می رفت. و در نتیجه سرعت حرکت پایین می آید و در رولبرینگ نیز همین اتفاق می افتد. در نتیجه سرعت بلبرینگ بیشتر از رولبرینگ می باشد.

اگر بر بلبرینگ ها فشار زیادی وارد شود ساچمه های داخلی آن خرد می شود. بنابراین از بلبرینگ های ساچمه ای که ساچمه های ریز دارند در فشارهای کم استفاده می شود. و برای فشارهای زیاد از بلبرینگ هایی که دارای ساچمه های گرد تخته ای هستند استفاده می شود. که به آنها بلبرینگ غلتکی می گویند به نوعی از آن که دارای غلتک نازکی هستند یاتاقان سوزنی می گویند.

وظایف اصلی یاتاقان ها عبارتند از:

  • با تحمل بارهای شعاعی و محوری، قطعات متحرک را در مسیر حرکت خود نگه می دارند.
  • اصطکاک را به وسیله تماس لغزشی یا تماس غلتشی و همچنین به دلیل روغن کاری کاهش می دهند.
  • سایش، فرسودگی و تخریب زودهنگام قطعات اصلی را کاهش می دهند.
  • یاتاقان ها یک سطح سایشی قابل تعویض را تشکیل می دهند. که از نظر اقتصادی بسیار با صرفه تر از تعویض دنده ها، چرخ ها و محورها است.

نیروی اعمالی به یاتاقان ها می تواند به صورت عمود بر محور و یا موازی آن باشد. به یاتاقان هایی که فقط نیروی شعاعی را تحمل می کنند یاتاقان های شعاعی، به یاتاقان هایی که فقط نیروی محوری را تحمل می کنند. یاتاقان های محوری و به یاتاقان هایی که هر نیروی شعاعی و محوری را هم زمان تحمل می کنند. بلبرینگ های شعاعی و محوری می گویند.

یاتاقان ها دو نوع عمده دارند که عبارتند از:

  • بلبرینگ های لغزشی: در یاتاقان های لغزشی، بین سطوح حرکت لغزشی وجود دارد. بوش هایی که وظایف یاتاقانی دارند، از جمله یاتاقان های لغزشی هستند.
  • یاتاقان های غلتشی: در یاتاقان های غلتشی، بین سطوح غلتش وجود دارد. و این امر با استفاده از اجسام غلتان کروی و غیر کروی امکان پذیر است.

در یاتاقان های غلتشی، اصطکاک نسبت به یاتاقان های لغزشی حدود 25 تا 50 درصد کمتر است، بنابراین، به روغن کاری کمتری نیاز دارند. یاتاقان های غلتشی چهار عضو اصلی دارند که عبارتنداز: دو حلقه یا رینگ بیرونی و درونی که به قفسه نیز معروف است. ساچمه (توپی) ها و یا رولر (غلتک) هایی که بین دو رینگ می غلتند. و جداسازی اجزای غلتشی، با وجود اینکه جداسازی می تواند از سایش اجزای غلتشی بر روی هم جلوگیری کند. در برخی یاتاقان ها ممکن است استفاده نشود.

به یاتاقان های غلتشی با ساچمه های کروی بلبرینگ (Ball bearing). و به یاتاقان های غلتشی با ساچمه های غیر کروی رولبرینگ یا رولربرینگ (Roller bearing) می گویند. غلتک های رولبرینگ ها به شکل های استوانه ای، مخروطی، بشکه ای و سوزنی هستند. بلبرینگ ها توانایی تحمل هر دو بار شعاعی و محوری را در مقدار نیروهای پایین دارا هستند. برخلاف بلرینگ ها، رولبرینگ های استوانه ای تنها قادر به تحمل بارهای شعاعی وارده هستند ولی نمی توانند بارهای محوری زیادی را تحمل کنند. از سوی دیگر، رولبرینگ های مخروطی برای بارهای شعاعی و محوری سنگین طراحی می شوند.

فولاد بلبرینگ

فولاد بلبرینگ - فولاد رولبرینگ
اچزای بلبرینگ و رولبرینگ

انواع بلبرینگ

بلبرینگ ها انواع مختلف براساس استفاده های گوناگونی دارند که هر کدام قابلیت تحمل بار مشخص محوری، شعاعی یا هر دو را دارا می باشند. انواع بلبرینگ عبارتند از:

1- بلبرینگ شیار عمیق

2- یاتاقان های تماس زاویه ای

3- بلبرینگ های کف گرد: بلبرینگ های کف گرد یک ردیفه، بلبرینگ های کف گرد دو ردیفه

4- بلبرینگ های خود تنظیم

5- یاتاقان ایگریک: این نوع بلبرینگ نوع تغییر شکل یافته بلبرینگ های شیار عمیق هستند.

رولبرینگ ها نیز از خانوادۀ بلبرینگ ها می باشند با تفاوت اینکه قابلیت تحمل بار بیشتر و سرعت پایین تری را دارند.

انواع رولبرینگ عبارتند از:

  1. رولبرینگ های استوانه ای، رولبرینگ های استوانه ای کف گرد، رولبرینگ های استوانه ای ضربدری، رولبرینگ های پر غلتک استوانه ای

2. رولبرینگ های سوزنی، رولبرینگ های سوزنی با پوسته کشیده شده، رولبرینگ های سوزنی کف گرد

3. رولبرینگ های مخروطی، رولبرینگ های مخروطی تک ردیفه و رولبرینگ های مخروطی دو ردیفه

4. رولبرینگ های بشکه ای، رولبرینگ های بشکه ای کف گرد

شرکت خشکه و فولاد پایتخت (( مدیریت : جواد دلاکان )) صنعتگران عزیز، افتخار داریم. که سی سال تجربه گرانبهای خویش را در زمینه عرضه انواع ورق آلیاژی. و انواع فولاد آلیاژی برای خدمت رسانی به شما هموطنان کشور عزیزمان ایران ارائه می دهیم. پیشاپیش از اینکه شرکت خشکه و فولاد پایتخت را جهت خرید خود انتخاب می نمایید سپاسگزاریم.
ارتباط با ما:
۰۹۱۲۱۲۲۴۲۲۷
۰۹۳۷۱۹۰۱۸۰۷
تلفن: ۰۲۱۶۶۸۰۰۲۵۱
فکس: ۶۶۸۰۰۵۴۶