انواع استانداردها -استانداردهای بین المللی-استانداردهای ملی -منطقه ای

الف- استاندارد های کارخانه ای.

این استانداردها آنهایی هستند. که در حوزه یک کارخانه یا شرکت اعتبار دارند. این نوع استاندارد سطح فناوری کشور را نشان می دهد. در این استانداردها فعالیت های مختلف تولید. طراحی، آزمون، خدمات پس از فروش، پرسنل، خط مشی مدیرت. خدمات پس از فروش و … مورد توجه قرار گرفته به طور کلی شکل و سیستم یک کارخانه را به صورت اصولی در می آورند. استانداردهایی نظیر جنرال الکتریک (GE)، ولوو (VOLVO)، فورد (FORD)، رنو (RENAULT) و … در این رده جای می گیرند.

ب- استانداردهای انجمنی یا صنفی

شامل قراردادها و مستندات یک گروه کاری متخصص است . که حول یک محور صنعتی، فنی و با هدف تبیین تعاریف مشخص. و ایجاد یک زبان بین گروهی تدوین می شود. رشد و توسعه این نوع استاندارد بیشتر در کشور آمریکا دیده می شود. که با لحاظ کیفیت بالا و تخصصی بودن مدارک این گروه، مستندات آنها اعتبار جهانی پیدا کرده است. از جمله این گروه می توان به استانداردهای انجمن و مواد آمریکا (ASTM). انجمن مهندسان مکانیک آمریکا (ASME)، مؤسسه نفت آمریکا (API)، انجمن مهندسان خودرو (SAE) و… اشاره نمود.

استانداردهای وزارت دفاع آمریکا (MIL-STD) و وزارت دفاع انگلستان (MOD) را نیز می توان از این دسته به شمار آورد. گرچه به لحاظ تنوع موضوعی و کیفیت فنی جزو بهترین استانداردهای دنیا به شمار می آیند. به گونه ای که به طور مثال در مجموع استانداردهای MIL می توان. مجموعه ای از استاندارد های صنعتی، طراحی، مهندسی آزمایشگاهی، تولیدی، کنترل کیفیت و… را در زمینه های مختلف فلزات، غیر فلزات، محصولات نفتی و پالایشگاهی. رنگ و پوشش ها، موتور و اجزاء آن، گیربکس، چسب و سیلانت، پمپ، اسلحه، تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی. آزمونهای غیر مخرب و… یافت.

انواع استانداردها

اگر به قسمت بالای مانیتور کامپیوترتان دقت کنید حروف TCO را خواهید دید. این حروف مخفف نام سوئدی اتحادیه کارمندان حرفه ای سوئد (The Swedish Confederation of Professional Employees) است. که بیش از 1/3 میلیون نفر عضو دارد. اعضاء TCO توجه خاصی به کاربرد کامپیوتر و وسایل جانبی آن داشته و استاندارد وضع شده. را به نام خود TCO اعلام نموده اند. اکثر تولید کنندگان، این استاندارد را مناسب تشخیص داده و مقررات آن را پذیرفته. و به مورد اجراء در آورده اند. بطوریکه امروزه در کلیه تبلیغات مانیتور در آمریکا و اروپا، استاندارد TCO جزو ویژگیهای اصلی مانیتور ذکر می گردد. در حقیقت این استاندارد را نیز می توان استانداردی انجمنی یا صنفی با گستره ای جهانی معرفی کرد.

پ- استاندارد های ملی

شامل مستندات و مقررات کیفی، تعاریف، روشهای آزمون و … یک کشور در مورد محصولات خود یا محصولاتی است. که در آن کشور اجازه فروش پیدا می کنند. این گروه از استانداردها به وسیله مؤسسه استاندارد آن کشور که مقام ذیصلاح برای کار شناخته شده است. تهیه می شوند. در تدوین این استاندارد ها تمامی طرفهای ذینفع از قبیل تولید کننده، مصرف کننده. اعضای مراکز علی و پژوهشی، تجاری، سازمانهای دولتی و امثال آن شرکت دارند.

استانداردهای ملی با توجه به شرایط مختلف مانند شرایط اقتصادی، فنی و غیره تدوین می شوند. استانداردهای ملی به دو دسته اجباری و تشویقی تقسیم می شوند. استانداردهای اجباری، استانداردهایی هستند. که در رابطه مستقیم با ایمنی، بهداشت، محیط زیست و یا تجارت بوده. و به طور قانونی از نظر اجراء اجباری اعلام می شوند. گاهی این امر می تواند با یک توافق بین المللی صورت گیرد. مانند مقررات ترافیک و مبارزه با آلودگی محیط زیست.

استانداردهای تشویقی، استانداردهایی هستند. که تولید کننده با توجه به توان بالای تولید و همچنین علاقمندی و موافقت خود تمایل به اجرای آن دارد. از جمله استانداردهای ملی می توان به استاندارد ملی ایران (ISIRI)، آمریکا (ANSI)، آلمان (DIN)، انگلستان (BSI) و … اشاره کرد.

ت- استانداردهای منطقه ای

عوامل نظیر موفقیت جغرافیایی، فرهنگ، سیاست، روش تولید. و مصرف و امثال آن برخی از کشورها را بر آن داشته است. تا مشترکاً مبادرت به تدوین استانداردهای منطقه ای نمایند. به عبارت دیگر مستندات و مدارک فنی گروهی از کشورهای همسایه. به منظور بهره مندی از کیفیت مشترک و زبان عمومی در مکاتبات، تجارت و تبادل کالا. این مجموعه استانداردها را تشکیل می دهد. برخی از این استانداردها عبارتند از استاندارد اروپا (EN)، استاندارد کشورهای عربی (ASMO). استاندارد کشورهای آفریقایی (ARSO) و استاندارد کشورهای آمریکایی (پان آمریکن) (COPANT).

ث- استانداردهای بین المللی

امروزه روند رشد صنعت و تجارت و همچنین تحولات علمی و اجتماعی در جهان به گونه ای است. که کشورها را بیش از پیش به یکدیگر نزدیک می کند. و در این راستا استانداردهای بین المللی به جهت ایجاد هماهنگی، سهولت ارتباط و رفع مشکلات فنی تدوین می شوند. این استانداردها حاصل توافق نظرات کارشناسان ذیربط کشورهای عضو سازمان بین المللی استاندارد است.

که البته در ابتدا ممکن است تصور شود. که اهداف استاندارد های ملی و منطقه ای با استانداردهای بین المللی مشترک باشد. برای تبیین این موضوع باید اشاره کرد. که هدف نهایی این استانداردها چنین بیان می شود. توانایی عملکرد در تمام سطوح و هدف از استاندارد کردن. در سطوح قبلی نیز مشابه تعریف ارتقاء فعالیت در مورد انواع استانداردهای جهانی و یا تعمیم استانداردهای بین المللی. در زمینه های علمی، فناوری و اقتصادی می باشد.

انواع استانداردها

مهمترین سازمانهای بین المللی تدوین و نشر استانداردهای بین المللی. عبارتند از: سازمان بین المللی استاندارد (ISO) کمیسیون بین المللی الکترونیک (IEC). و کمیسیون مقررات مواد غذایی (CAC). تاریخچه استانداردهای بین المللی به سال 1906 میلادی باز می گردد. در آن سال کمیسیون بین المللی الکترونیک (IEC) با هدف فعالیت و در تدوین استاندارد های بین المللی. در زمینه برق و الکترونیک تشکیل گردید و تا کنون نیز فعالیت دارد.

چند سال بعد در سال 1926 میلادی با تأسیس اتحادیه بین المللی استاندارد (ISA). که 20 کشور اروپایی عضویت آن را پذیرفته بودند. قدمهای نخستین تدوین استانداردهای بین المللی در سایر زمینه ها به ویژه مهندسی مکانیک برداشته شد. اما به دلیل بروز جنگ جهانی دوم تمامی این فعالیت ها در سال 1942 متوقف شد. ولی به دلیل احساس نیاز به چنین سازمانی جهت پیشرفت صنایع و فناوری و تسهیل مبادلات تجاری. نمایندگان 25 کشور که عمدتاً عضو کمیته هماهنگی استاندارد وابسته به سازمان ملل متحد بودند. در تاریخ 14 اکتبر 1946 میلادی برابر با 22 مهرماه 1325 خورشیدی در لندن گرد هم آمدند. و پس از مذاکرات طولانی سرانجام برای تأسیس سازمان بین المللی استاندارد با حروف اختصاری ISO. که کوتاه شده International Organization fo Standardization است توافق نمودند.

این سازمان رسماً در فوریه 1947 در شهر ژنو سوئیس کار خود را آغاز نمود. ISO یک اتحادیه جهانی غیر دولتی است. که اعضاء آن از میان مؤسسه های استاندارد ملی هر کشور (از هر کشور یک نفر) انتخاب شده اند. و مأموریت آن توسعه فرهنگ استاندارد و فعالیت های وابسته به آن در سطح جهان می باشد. تا امکان مبادلات کالا و خدمات بهتر فراهم شود. و همکاری های جهانی در خصوص فعالیت های اقتصادی، فنی، علمی و تحقیقاتی توسعه یابد.

انتخاب نام این سازمان بر اساس مخفف نام لاتین آن نبوده است. زیرا اگر چنین بود می بایست ISO باشد. و در آن صورت مخفف آن در زبانهای گوناگون تغییر می کرد. در حالی که در تمامی زبانها این سازمان همان ISO است. در واقع ریشه ISO از واژه یونانی ISOS به معنای مساوی و برابر گرفته شده است. که به صورت پیشوند در بسیاری از عبارات همچون ایزوتوپ (ISOTOPE)، ایزو متریک (ISOMETRIC) ایزوبار (ISOBAR) و… با همان مفهوم برابری و مساوی بودن بکار برده می شود.

انواع استانداردها

زمینه فعالیتهای سازمان ISO دارای هیچگونه محدودیتی نیست. و در برگیرنده کلیه شاخه های تخصصی است. و تنها در خصوص برق و الکترونیک که بر عهده IEC است، فعالیت نمی کند. در برخی موارد همانند تکنولوژی اطلاعات، آزمون و کالیبراسیون، بازرسی و … نیز فعالیت بصورت مشترک (ISO/IEC) صورت می پذیرد. سازمان ISO اولین استاندارد بین المللی خود را در سال 1951 منتشر نمود. و تا کنون بیش از 13600 استاندارد بین المللی مختلف در زمینه های گوناگون منتشر کرده است. انتشار این استانداردها تحت نظر کمیته های تخصصی گوناگون صورت می پذیرد. سازمان ISO تا پایان سال 2000 میلادی دارای 187 کمیته فنی اصلی (TC). 552 کمیته فرعی (SC) و 200 گروه کاری (WG) و 19 گروه مطالعاتی ویژه (AHG) بوده است. که بیش از 300000 متخصص در سراسر جهان به امر تدوین این استانداردها می پردازند.

انواع استانداردها

سازمان های بین المللی دیگری نیز وجود دارند که در زمینه های خاصی مبادرت به تدوین استاندارد می نمایند. برخی از این سازمان ها عبارتند از:

انجمن بین المللی حمل نقل هوایی (International Air Transport Association) IATA.

آژانس بین المللی انرژی اتمی (International Atomic Energy Agency) IAEI.

سازمان بین المللی هوانوردی کشور (غیر نظامی) (International Civil Avation Organization) ICAO.

سازمان بین المللی اوزان و مقیاس ها (International Bureau of Weights an Measure) BIPM.

سازمان بین المللی اندازه شناسی قانونی (International Organization of Legal Metrology) OIML.

اتحادیه بین المللی شیمی محض و کاربردی (International Union of Pure an Applied Chemistry) IUPAC.

سازمان فرهنگی علمی و آموزش ملل متحد (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) UNESCO.

سازمان بهداشت جهانی (World Health Organization) WHO.

مرکز همکاری تحقیقات علمی دخانیات (Cooperator Center for Scientific Research Relative to Tobacco) CORESTA.

فدراسیون بین المللی دندانپزشکی (World Dental Federation) FDI.

انواع استانداردها

کمیسیون بین المللی روشنایی (International Commission on Illumination) CIE.

فدراسیون بین المللی لبنیات (International Dairy Federation) IDF.

فدراسیون بین المللی اسناد و اطلاعات (International Federation for Information and Docuentation) FID.

اتحادیه بین المللی گاز (International Gas Union) IGU.

مؤسسه بین المللی جوشکاری (International Institute of Welding) IIW.

شورای جهانی روغن زیتون (Internationl Olive Oil Council) IOOC.

اتحادیه بین المللی ابریشم (International Silk Association) ISA.

اتحادیه بین المللی راه آهن (International Union of Railways) UIC.

سازمان جهانی هواشناسی (World Meteorological Organization) WMO.

سازمان بین المللی کار (International Labor Organization) ILO.

روز جهانی استاندارد

در اصلاحیه شورای ISO که از 25 تا 27 سپتامبر 1969 در ژنو تشکیل گردید. بنابر پیشنهاد رئیس ISO مقرر شد. روزی به عنوان روز جهانی استاندارد اختصاص یابد. و در سراسر جهان به همین مناسبت مراسمی برگزار گردد. تا از این طریق تبلیغات در سطح جهانی برای پیشرفت امر استاندارد بعمل آید. اولین مراسم برگزاری روز جهانی استاندارد در 14 اکتبر 1970 انجام شد. و پس از آن نیز همه روزه در این روز (برابر با 22 مهرماه) برگزار می گردد.

تأسیس مؤسسه استاندارد ایران

اولین حرکت مدون در ارتباط با استاندارد و استاندارد نویسی در ایران. با تصویب قانون اوزان و مقیاس ها در سال 1304 خورشیدی آغاز شد. اما تأسیس یک سازمان برای استاندارد کردن کالاها در ایران از سال 1322 مورد توجه رسمی دولت واقع گردید. در تاریخ دوم اردیبهشت ماه همان سال، موافقت نامه ای بین وزیر اقتصاد ملی و مدیر عامل سازمان برنامه. و هیئت مدیره عملیات اقتصادی آمریکا در ایران، به امضاء رسید. که به عنوان پروژه 38 اصل 4 نامیده شد.

انواع استانداردها - استانداردهای بین المللی - استانداردهای منطقه ای - استانداردهای کارخانه ای و صنفی -استاندارد ایران

شرکت خشکه و فولاد پایتخت صنعتگران عزیز، افتخار داریم که سالها تجربه گرانبهای خویش را در زمینه عرضه انواع ورق آلیاژی و انواع فولاد آلیاژی برای خدمت رسانی به شما هموطنان کشور عزیزمان ایران ارائه می دهیم. پیشاپیش از اینکه شرکت خشکه و فولاد پایتخت را جهت خرید خود انتخاب می نمایید سپاسگزاریم.
ارتباط با ما:
۰۹۱۲۱۲۲۴۲۲۷
۰۹۳۷۱۹۰۱۸۰۷
تلفن: ۰۲۱۶۶۸۰۰۲۵۱
فکس: ۶۶۸۰۰۵۴۶